Dotykały one w.
szczególnie w 2. poł. XVI i w XVII w. Wielu musiało opuścić rodzinne
strony, udając się za granicę (gł. do Niemiec). Dopiero edykt
tolerancyjny z 1848, wydany przez ks. Piemontu Karola Alberta,
przyznał w. pełnię praw obywatelskich i politycznych. Po
zjednoczeniu Włoch (1870) znajdowali zwolenników we wszystkich
regionach kraju, zakładali parafie, budowali kościoły. Trudna
sytuacja ekon. kraju sprawiła, że spora liczba w. wyemigrowała na
przeł. XIX i XX w. do Ameryki Południowej (zwł. do Argentyny i
Urugwaju). Proces zakorzenienia w. w kulturze włoskiej wspierał zał.
1855 Wydział Teol., którego aktualna siedziba znajduje się w Rzymie.
W faszystowskich Włoszech w. mieli status wyznania "tolerowanego".
Wolność rel. zapewniła im konstytucja z 1948. Jednak pełne
równouprawnienie religijną uzyskali 1984 dopiero dzięki porozumieniu
z państwem.
T. Manteuffel Narodziny herezji, Warszawa 1964
A. Molnar Die Waldenser. Geschichte und europaisches Ausma einer
Ketzerbewegung, Gottingen 1980
G. Spini Il glorioso rimpatrio dei valdesi dall'Europa all'Italia.
Storia, contesto, significato, Torino 1988.